علل ضعف دانش آموزان در درس ریاضی در دوره ی راهنمایی و چگونگی رفع آن

 

ریاضی، یکی از درس های علوم پایه است و از اهمیت بالایی برخوردار است، اما عواملی مانند ناکارآمدی و سنتی بودن شیوه تدریس، خشک بودن فضای کلاس درس، حجم بالای کتاب، بالا بودن جمعیت دانش آموزی در یک کلاس موجب شده است برخی دانش آموزان در طول دوران تحصیل خود با دشواری این درس را فرا بگیرند. طبق گفته کارشناسان آموزشی تعداد کمی از دانش آموزان به این درس علاقه دارند در حالی که اگر آن ها با شیوه های نوین، آموزش داده شوند نه تنها حلاوت این درس را حس می کنند بلکه با استفاده از آن می توانند از تفکر منطقی و خلاق برخوردار شوند.

ریاضی از علومی است که موجب تقویت خلاقیت و افزایش قدرت تجزیه و تحلیل دانش آموزان می شود، با این حال، برخی از دانش آموزان برای فراگیری این درس، علاقه وانگیزه کافی ندارند و شاهد افت تحصیلی آن ها در این درس هستیم. در این گزارش به دلایل این موضوع پرداخته ایم. یکی از دانش آموزان در این باره می گوید: در دوران راهنمایی به دلیل شیوه نامناسبی که معلمانم برای تدریس این درس در پیش گرفته بودند، نتوانستم با اصول اولیه درس ریاضی آشنا شوم و با گذشت 2 سال از آن زمان و شرکت در کلاس های خصوصی هنوز هم نتوانسته ام ضعفم را در این درس جبران کنم . این دانش آموز روش تدریس معلم مقطع راهنمایی را در تفهیم درس ریاضی بسیار مؤثر می داند و می افزاید: هر سال افت تحصیلی ام در درس ریاضی بر معدلم تأثیر منفی می گذارد و بی علاقگی و بی انگیزه بودنم در این درس مانع پیشرفت تحصیلی ام شده است.

 

تمرین های ریاضی بسیار سنگین است

یک دانش آموز دیگر هم اظهار می دارد: همیشه در کلاس ریاضی دانش آموزانی که در این درس استعداد بیشتری دارند مورد توجه معلم قرار می گیرنداین دانش آموز نیز با بیان این که مطالب درسی و تمرین های ریاضی بسیار سنگین است اضافه می کند: تعداد زیاد دانش آموزان در کلاس، مانع رسیدگی بیشتر معلم به وضعیت درسی دانش آموزان به ویژه در درس ریاضی می شود.

 

کلاس درس خسته کننده است

یکی دیگر از دانش آموزان نیز با گلایه از روش تدریس معلم ریاضی و خشک و خسته کننده بودن ساعت این درس تصریح می کند: متأسفانه والدینم نیز در زمینه ریاضی سواد کافی ندارند و نمی توانم از آن ها، برای افزایش توانایی ام در این درس کمک بگیرم.وی ادامه می دهد: کلاس های جبرانی ریاضی باید به طور دائم در مدرسه برگزار و از معلم با تجربه در این کلاس ها استفاده شود تا دانش آموزان ضعیف بتوانند اشکال های خود را در این درس برطرف کنند و همگام با دانش آموزان قوی حرکت کنند.

 

ضرورت آموزش ریاضی به شکل عملی و کاربردی

یک معلم ریاضی با بیان این که باید ریاضی را به شکل عملی و کاربردی به دانش آموزان آموخت، می گوید: هنگامی که دانش آموز کاربرد علم ریاضی را در زندگی خود درک کند به یادگیری آن علاقه بیشتری نشان خواهد داد. بنابراین معلم باید این درس را با شیوه مناسبی تدریس کند. وی می افزاید: رابطه ریاضی در درس های دیگر باید مشخص شود و به دانش آموزان آموخت که در بیشتر درس ها مانند علوم تجربی، جغرافیا، ورزش، حرفه و فن و هنر می توان از این علم بهره برد.وی خاطر نشان می کند: نباید ریاضی را فقط در اعداد و ارقام خلاصه کرد؛ به عنوان مثال هنگامی که به دانش آموزان مفهوم مساحت و محیط را آموزش می دهیم بهتر است آن را در حیاط مدرسه و با اندازه گیری به وسیله متر و به شکل کاربردی و عملی نشان دهیم.وی با اشاره به این که کلاس ریاضی باید از حالت خشک و سنتی خارج و کار گروهی و یادگیری مشارکتی تقویت شود می افزاید: اگر دانش آموزان خودشان به قانون ریاضی برسند و آن را کشف کنند، یادگیری شان عمیق تر می شود، بنابراین بهتر است معلم بیشتر به شکل یک راهنما در کنار دانش آموزان باشد، نه این که فقط به عنوان متکلم وحده در مقابل آن ها قرار بگیرد.وی اظهار می دارد: دانش آموزان به دلیل هم سن و سال بودن، زبان یکدیگر را بهتر می فهمند و معلم ریاضی باید از دانش آموزان قوی تر که مطلب را زودتر فرا گرفته اند برای ارائه مطلب به دانش آموزان دیگر کمک بگیرد.

همچنین معلمان میتوانند از دانش آموزان داوطلب بخواهند که یکی ازدرس های ریاضی را به صورت کنفرانس توضیح دهد و او را به روش های گوناگون تشویق کنند آن وقت معلمان میتوانند اثرات مثبت این روش را ببینند.

ریاضی و کمک به نظم و طبقه بندی اطلاعات

در همین ارتباط، معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان زنجان با اشاره به اهمیت درس ریاضی می گوید: ریاضی از جمله درس هایی است که به نظم و طبقه بندی اطلاعات دانش آموزان کمک زیادی می کند و قوه نقد، انتقاد، خلاقیت و حس کنجکاوی آن ها را افزایش می دهد وی با بیان این که فراگیری این درس، موجب رشد قدرت تجزیه و تحلیل دانش آموزان می شود، می افزاید: یکی از ابزارهای قوی برای تربیت تفکر و استدلال دانش آموزان، تدریس ریاضی است که به اعتقاد بسیاری از معلمان، این درس تغذیه کننده اصلی علوم دیگر است.وی اظهار می دارد: پایه فناوری و صنعت، ریاضی است، ضمن این که موفق بودن دانش آموزان در این درس زمینه موفقیت آن ها را در علوم دیگر فراهم خواهد کرد.

وی ادامه می دهد: با آموزش مناسب ریاضی به دانش آموزان می توان توانایی آن ها را برای زندگی در جهان امروز که به فناوری و رایانه مجهز است،افزایش داد.

وی با بیان این که یادگیری ریاضی در راستای توسعه و پیشرفت ضروری است می گوید: این درس پایه علوم دیگر است و در درس های دیگر تأثیر می گذارد به طوری که مشاهده می شود حتی در المپیاد ادبی، دانش آموزانی که توانایی بیشتری در ریاضی دارند از موفقیت بیشتری برخوردار هستند.

برخی از دلایل افت تحصیلی در درس ریاضی

وی بی علاقه بودن بعضی از دانش آموزان را نسبت به درس ریاضی، علت افت تحصیلی آن ها در این درس ذکر می کند و با بیان این که این وضعیت گاهی نگران کننده است، ادامه می دهد: بخشی از افت تحصیلی دانش آموزان در درس ریاضی به سنگین بودن ودشواری این درس بازمی گردد که به تمرین و مهارت بیشتری نیاز دارد.وی عنوان می کند: با این وجود، برخی از دانش آموزان برای یادگیری این درس وقت کمتری می گذارند و در تمرین آن تعلل می کنند.

نتیجه یک پژوهش

«اکبرزاده» از انجام پژوهش در این اداره کل در رابطه با درس ریاضی دوره راهنمایی استان خبر می دهد و اظهار می دارد: نتایج این پژوهش نشان می دهد که یکی از عوامل مؤثر در افت تحصیلی دانش آموزان مقطع راهنمایی در درس ریاضی اضطراب آن ها در مواجه شدن با این درس است.وی همچنین اضافه می کند: سطح انگیزه تحصیلی دانش آموزان با موفقیت آن ها در درس ریاضی رابطه معناداری دارد، به طوری که با افزایش انگیزه، سطح موفقیت آن ها در درس ریاضی افزایش می یابد.وی با بیان این که عملکرد خانواده در افت تحصیلی دانش آموز در درس ریاضی مؤثر است می افزاید: تحقیقات آموزش و پرورش استان نشان می دهد، جو خانواده بر رشد یا افت تحصیلی دانش آموز در درس ریاضی تأثیر مستقیمی دارد، به طوری که هر دانش آموزی که با رفتار نامناسب والدین مواجه باشد دچار افت تحصیلی در این درس می شود.وی با تأکید بر این که باید با برنامه ریزی  دقیق تلاش دانش آموزان را برای فراگیری درس ریاضی بیشتر کنیم تصریح می کند: محیط آموزشی با افت تحصیلی ریاضی رابطه معناداری را نشان می دهد به طوری که هر چه این محیط نامناسب باشد دانش آموزان در درس ریاضی ضعف بیشتری خواهند داشت.وی شیوه نامناسب تدریس ریاضی را یکی دیگر از علل افت تحصیلی دانش آموزان می داند و ادامه می دهد: بعضی از معلمان به شیوه های تدریس گذشته متکی هستند و به دانش آموزان فرصت کمتری می دهند که توانایی شان را نشان بدهند.وی با بیان این که روش های تدریس ناکارآمد، سهل انگاری در ارزشیابی، طراحی نامناسب سؤال ها و شیوه امتحان در افت تحصیلی دانش آموزان در درس ریاضی مؤثر است، می گوید: برای این که دانش آموزان در درس ریاضی افت کمتری داشته باشند، کتاب درسی به طور مرتب مورد بازنگری قرار می گیرد و نظرها و پیشنهادهای معلمان در تدوین این کتاب لحاظ می شود، ضمن این که آموزش و پرورش با برگزاری دوره های بازآموزی و ضمن خدمت و ارائه روش های جدید تدریس، معلمان را به استفاده از این روش ها تشویق می کند.وی اظهار می دارد: در سال تحصیلی گذشته کلاس های جبرانی درس ریاضی در پایه های مختلف تحصیلی به ویژه در مراکز شبانه روزی و برخی مدارس برگزار شد تا عقب ماندگی دانش آموزان در این درس تا حدی جبران شود.وی با اشاره به تجهیز کتابخانه های مدارس استان به کتاب های کمک درسی ریاضی، می افزاید: ضعف درسی دانش آموزان در ریاضی موجب کاهش گرایش آن ها به ادامه تحصیل در رشته ریاضی و استقبال آن ها از رشته های علوم تجربی و انسانی می شود و قبولی آن ها را در کنکور سراسری با مشکل مواجه می کند.

 

درکل عوامل زیر در افت تحصیلی دانش آموزان در درس ریاضی می تواند تأثیر بسزایی داشته باشد :
    1- تراکم بیش از حد دانش آموزان در یک کلاس، موجب عدم رسیدگی از طرف معلم به دانش آموز می شود و استعداد بعضی از دانش آموزان نهفته می ماند.
    
    2- پرسش های مستمر و شفاهی باعث قوت استدلال و اتکا به نفس در دانش آموزان می شود.
    3- اهمیت دولت و جامعه و آموزش و پرورش در افت تحصیلی بخصوص در دروس علوم پایه تأثیر بسزایی دارد.
  4- بعضی از دانش آموزان به درس علاقمند نیستند، اما در کنار دیگر دانش آموزان مشغول به تحصیل هستند و به دنبال مدرک گرایی می باشند. آگاهی خانواده ها و سوق دادن این دانش آموزان به کارهای مورد علاقه می تواند تأثیر بسزایی در پیشرفت آنان در حرفه های دیگر باشد تا آن که معضل و مخل کلاس باشند.
   5- دروس مختلف مثلادروس علوم پایه و دروس شفاهی و عملی نباید با هم مقایسه شوند. مدیران درصدهای قبولی رشته ها را با هم مقایسه کنند، نه دروس متفاوت، زیرا معلمین علوم پایه به خاطر درصد بالای قبولی کلیشه ای کار می کنند و دانش آموز از معلمین متعدد با کلاس های تقویتی و خصوصی نمره قبولی کسب می نماید.
    6- مدیران مدارس دانش آموزان موفق در درس های سبک را مورد تشویق قرار می دهند و همین جایگاه و اهمیت، علاقه دانش آموزان را به سوی رشته های علوم انسانی سوق می دهد، چون نتیجه مطلوب تری در زمان کوتاه عایدشان می شود و استعدادها و خلاقیت ها در دروس علوم پایه مشخص می شود، نه دروس علوم انسانی.
    7- توجه هرچه بیشتر به تفاوت های فردی و عادت به مطالعه و تفکر مستقیم و ایجاد مهارت و مطالعه درست و یادگیری و تکرار و تمرین تأثیر مثبتی در پیشرفت دروس علوم پایه بخصوص ریاضی را دارد.
   8- کلاس های روش تدریس نوین( استفاده از وسایل مدرن و به روز و... )برای معلمان می تواند تأثیر مهمی داشته باشد.
    9- محتوا و متناسب نبودن مطالب درسی با ساعت تدریس و بی حوصلگی دانش آموزان به خاطر فکر زیاد و مدت طولانی و دیر نتیجه گرفتن از حل مسائل درسی باعث افت تحصیل خواهد شد.
   10- چون سیستم آموزشی کشور ما از دیگر کشورها الگوبرداری بدون تحقیق علمی کافی و بدون توجه به شرایط فرهنگی- اجتماعی و جغرافیایی صورت گرفته است، لذا نظام آموزشی ما همیشه با مشکلات و بی عدالتی رو به رو است که این مشکل را می توان در تنوع بی دلیل در دروس و کلاس و میزان ساعات درس و مهمتر از همه ارزشیابی و امتحان پایانی از آموزش محروم، ناشی از آن می باشد. چون اختلاف فردی، فرهنگی، طبقاتی، اقلیمی و... در نظر گرفته نمی شود.

 

 

 

                                                          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

/ 3 نظر / 113 بازدید
رایمون

سلام از مطالب وبت استفاده کردم موفق و به روز باشید.به منم سر بزن خوشحال میشم.

دنش اموز نمونه

اگه بزرگترین وبلاگ علمی هست چرا یک نظر داره دروغ هم حدی داره

دنش اموز نمونه

اگه بزرگتری وبلاگ ایرانیه چرا یک نظر داره دروغ هم حدی داره